Vrijheid

Vrijheid: 75 jaar Bevrijding – Pastoor Constantijn Dieteren

In deze dagen gedenkt Nederland de bevrijding nu 75 jaar geleden.

Wat op D-Day 6 juni 1944 begon, het begin van de bevrijding van Europa, vond z’n vervolg in Limburg op 12 september 1944 toen het dorpje Mesch als eerste dorp in Nederland door de geallieerde troepen werd bevrijd. Maar de bevrijding van de rest van Nederland verliep niet zo vlot als verwacht, mede door de mislukte slag om Arnhem, Market Garden, kende ook en met name ook Midden Limburg nog een lange en bloedig strijd om de bevrijding.

Het Leudal in november 1944, Roermond werd pas op 1 maart 1945 bevrijd en heel Nederland op 5 mei 1945, nu 75 jaar geleden.

Een half jaar geleden, in september jongstleden, hebben wij 75 jaar bevrijding van het Leudal gevierd en herdacht, onder andere op een wel heel bijzondere plek: de boerderij De Spik, welke de spil werd van het verzet, mede dankzij het bijzonder heldhaftig optreden van Mooder Vossen die daar met haar gezin woonde. Sinds 1932 weduwe leefde ze met haar acht kinderen op De Spik, een afgelegen boerderij tussen Haelen en Heijtse. Afgelegen en daardoor een ideale plek voor onderduikers en verzetsdaden. Hier vonden dan ook talloze onderduikers een schuilplek en werden hier wellicht honderden geallieerde piloten opgevangen om hen op de weg naar bevrijd België de weg naar de vrijheid te brengen.

Hoeveel dit alles van de familie Vossen gevraagd heeft, hebben we kunnen aanschouwen in die schitterende toneelproductie: Vossen van de Spik, welke afgelopen september tien avonden lang voor 6000 mensen werd opgevoerd. Daarin is ook te zien hoe op die plek, met kerstmis 1943, door de beroemde verzetsheld Pater Bleijs, de nachtmis werd opgedragen. Wat moet dat een emotioneel iets zijn geweest, samen met de familie Vossen met de onderduikers, met piloten wellicht, in zorg en angst, troost en bemoediging te vinden, in de viering van de Eucharistie, de viering van verbondenheid.

Vrede verbindt over grenzen heen. Is het thema van 75 jaar bevrijding. Wij herdenken, gedenken, wij vieren de vrijheid. Vanuit het herdenken en gedenken willen wij ons realiseren en beseffen hoezeer wij samen de verantwoordelijkheid hebben om de gave van vrede en vrijheid te behoeden, te koesteren en door te geven, als een oproep een uitnodiging aan ons allen zelf onze verantwoordelijkheid in deze waar te maken. Waarbij je natuurlijk de vraag kunt stellen: Word je als verzetsheld geboren? Nee natuurlijk niet. Is het dan puur toeval dat je een verzetsheld wordt? Of zijn het de omstandigheid die je tot een verzetsheld maakt? Laten we voorop stellen dat de familie Vossen, met Mooder Vossen voorop nooit de heldenrol hebben gezocht, daar waren ze trouwens veel te bescheiden voor.

Is het dan toeval, of puur door de omstandigheid, dat ze zo gehandeld hebben ? Nee, hoe je het ook wendt of keert, het is weldegelijk een keuze geweest.

Natuurlijk konden ze onmogelijk overzien waar hun daden toe zouden leiden, namelijk tot een heel netwerk van verzet, maar bij iedere handeling, natuurlijk mede door de omstandigheid bepaald, hebben ze er bewust voor gekozen hulp te verlenen en zo, met gevaar voor eigen leven, verzetsdaden hebben verricht.

Je zou maar, als gezin, door de Duitse Sicherheitspolizei, met het gezicht naar de muur worden gezet terwijl achter je de geweren worden geladen. Wat een gruwelijke angst, stress. En je daardoor

toch niet laten afschrikken. Ook niet toen drie van haar zonen op transport naar Duitsland werden gesteld en zoon Piet op de vlucht werd neergeschoten. Mooder Vossen en haar gezin zijn de spil van het verzet gebleven tot het einde van de oorlog toe.

Je wordt niet als held geboren, het zijn niet de omstandigheden die je tot held maken, het is en het blijft een eigen keus die een ieder te maken heeft. Ik moet in deze steeds denken aan die beklemmende film:”Der Untergang”, over de laatste dagen van Hitler, nu precies 75 jaar geleden, over wat zich afspeelde in die bunker in Berlijn waarin hij verbleef tot hij zelfmoord pleegde. Die film is gebaseerd op het getuigenis van de secretaresse van Hitler, Traudl Junge, die daarbij was en uiteindelijk de oorlog overleefde. Helemaal op het einde van de film, komt niet meer de actrice in beeld maar de inmiddels oude vrouw geworden, secretaresse. En dan zegt ze iets bijzonder indrukwekkends, als ze zegt: “ Ik heb me vaker afgevraagd ‘waarom heb ik zo op Hitler vertrouwd, ja, in hem geloofd.

Ik heb altijd gedacht dat deden alle meisjes van mijn leeftijd, ik kon dus niet anders. Tot ik een keer bij het monument stond van Sophie Scholl, de Duitse vrouw, die met haar verzetsgroep: die Weise Roze, vanuit haar christelijk geloof, geweldloze verzetsdaden heeft gepleegd tegen Hitler en het nazi-regime en daarom in 1943 is geëxecuteerd. Ik schrok toen ik naar haar monument keek. Ze is

in hetzelfde jaar geboren als ik. Waarom zag zij als jong meisje wel in hoe verkeerd Hitler en zijn ideeën waren en heeft verzet gepleegd en ik niet.”

Niemand wordt als verzetsheld geboren, niemand wordt door de omstandigheden tot verzetsheld gemaakt: het is en het blijft een persoonlijke keus: toen en nu.     Pastoor Constantijn Dieteren.

Deel ons bericht:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Hoe kunnen we u helpen?

Heeft u vragen, opmerkingen of wilt u meer informatie over een specifiek onderwerp? Neem dan contact met ons op.